و مرغ از سر تو خواهد خورد . « 1 » بعد از آن ، آن شخص گفت كه دروغ گفتم و در خواب چيزى را نديدم . « 2 » پس آن حضرت فرمود كه آن‌چه را گفتم واقع خواهد شد . و كلام آن حضرت در نفس آن شخص اثر كرد و امر واقع شد و كشته شد و به دار كشيده شد و مرغ از سر آن خورد . اين است شمه‌اى از بيان و تحقيق كيفيت خواب ديدن كه بالعرض در عرض مقصد تحرير داده شد ، هرچند كه عمل بر خلاف طريقهء اختصار نموده شد و موجب كلال و ملال گرديد . بلى ، نه من ز بىعملى در جهان ملولم و بس * ملالت علما هم ز علم بىعمل است « 3 » و الحال مشغول به مقصد خود مىگرديم كه بيان رعيت‌دارى بدن از حيثيّت مسكن و خانهء او است . تحفه : [ 11 ] ، [ آداب مسكن و مأواى اهل عقل ] و از جملهء رعيت‌دارى و حق‌گزارى بدن ، تدبير و نظر نمودن در امر مسكن او است كه يك جزوى از جملهء اجزاى منزل و از جملهء ضروريات معيشت انسان و لوازم قالب و بدن آن است ، پس آن است كه چون دانسته شد كه رعيت‌دارى آن‌چه را كه سواى نفس و دين است بايد كه به جهت رعيت‌دارى و صلاح‌انديشى نفس و دين باشد ، پس بايد كه نظر و تدبير اين‌كس در امر مسكن و مأواى خود بر وجهى باشد كه از آثار عقل باشد تا آن‌كه معين بر نفس و بر كمال آن‌كه معناى دين است باشد ، نه اين‌كه از آثار جهل و مانع و صارف از حق نفس و كمال آن باشد . پس بايد كه اولا خانه و مسكن را در جايى قرار بدهد كه هواى آن لااقل قريب به اعتدال باشد تا آن‌كه در بدن و نفس تأثير معتدلى ببخشد و مستعد اشراق عقل و افاضهء نور ايمان بگردد و از مكان‌هايى كه هواى آن منحرف و بر خلاف اعتدال است ، احتراز نمايد و در صفحه و ولايتى باشد كه ايضا از سلطان قاهر و قاضى عادل و طبيب حاذق و بازار رواج‌دار و

--> ( 1 ) . همان : 41 . ( 2 ) . مجمع البيان ، ج 5 ، ص 404 . ( 3 ) . ديوان حافظ ، ص 32 ، ضمن غزل 45 ، مصرع سوم .